دانش روانکاری

                             همسفر با نفت، از چاه تا پالايشگاه

تاکنون از رشد مصرف بنزين، ارزش سوخت و هزينه هاي توليد آن، يارانه اي که در خودروها مي سوزد و به باد مي رود سخن بسيار گفته شده است اما کمتر از دشواري هاي سفر و انتقال نفتي که به پالايشگاه ها مي رسد تا تبديل به سوخت مصرفي خانه ها، خودروها و صنايع شود شنيده ايم. سفري که تا همسفرش نشوي نمي تواني دشواري راه را دريابي .داستان همسفر شدن با نفت خام از چاه هاي نفت تا پالايشگاه هاي نفت است. داستان همراه شدن با دشواري هايي است که عده اي در دورترين نقاط کشور در کوه و دشت از دماي ۵۰ درجه بالاي سفر تا دماي ۱۰ درجه زير سفر با آن دست به گريبانند تا عده اي ديگر بي دردسر و بي مهابا از سوخت بي نياز شوند. در مسير خط لوله مارون-اصفهان، دومين مسير سخت گذر در دنيا خط لوله مارون-اصفهان دومين خط لوله اي است که در مسير هاي سخت گذر و دشوار دنيا ساخته شده است. مقام اول از آن خط لوله اي در آلاسکا است و مسير کوهستاني و پر نشيب و فراز خط لوله مارون-اصفهان، دومين رتبه را در بين خطوط لوله دنيا دارد. مسيري که از ميدان هاي نفتي جنوب در اهواز شروع مي شود و پس از گذر از ارتفاعات زاگرس به دشت اصفهان ميرسد.خط لوله مارون- اصفهان، يکي از شاهرگ هاي اصلي انتقال نفت خام از ميدان هاي جنوب کشور از جمله اهواز و آغاجاري است تا خوراک پالايشگاه اصفهان و بخشي از خوراک پالايشگاه تهران را تامين کند. اين خط لوله ۴۳۵ کيلومتر طول دارد و روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت خام را منتقل مي کند و مديريت آن به عهده شرکت خطوط لوله و .مخابرات نفت اصفهان است اين شرکت که مسئوليت انتقال نفت از مرکز انتقال نفت شهيد جابر آل خميس در ۲۵ کيلومتري شهر اميديه با خطوط لوله ۳۶ و ۳۰ و ۳۲ اينچ را به عهده دارد، فرآورده هاي نفتي پالايشگاه بندر عباس را نيز از منطقه جنوب شرق با خط لوله ۱۶ اينچ دريافت و به وسيله خطوط لوله ۲۴ و ۱۸ اينچ که هر کدام ۳۷۱ کيلومتر طول دارند، به تاسيسات تهران منتقل مي کند. همچنين اين شرکت، نفت کوره دريافتي از پالايشگاه اصفهان را به وسيله خط لوله ۱۲ اينچ به طول ۴۵ کيلومتر به نيروگاه اسلام آباد و پايانه آب نيل انتقال مي دهد تا از آنجا نفت کوره به وسيله خطوط ريلي قطار به بندر عباس براي صادرات حمل شود. در طول مسير خطوط لوله اين منطقه براي حفظ فشار و قدرت انتقال نفت خام، 6 مرکز انتقال نفت ساخته شده است و ۲۶ ايستگاه مخابرات وظيفه برقراري ارتباط بين مراکز خطوط انتقال نفت منطقه با مرکز و يکديگر را انجام مي دهند. اولين ايستگاه انتقال نفت خطوط لوله مارون- اصفهان در استان خوزستان، ايستگاه ششم در استان چهارمحال و بختياري و دو ايستگاه آخر در استان اصفهان قرار دارد. ايستگاه هاي انتقال نفت خط لوله مارون- اصفهان که مسير آن از دشت هاي استان خوزستان و کوه ها و ارتفاعات زاگرس مي گذرد تا به دشت اصفهان و از آن پس به تهران برسد، از نظر آب و هوايي تنوع زيادي دارند و در حالي که کارکنان ايستگاه هاي استان خوزستان مجبور به کار در هواي بسيار گرم منطقه هستند، کارکنان ايستگاه هاي کوهستاني در فصل هاي سرد با سرما دست و پنجه نرم مي کنند.  ايستگاه هاي انتقال نفت در مسير خطوط لوله از حياتي ترين تاسيسات نفتي هستند، زيرا وظيفه پمپ و تلمبه نفت خام درون خط لوله را که به دليل طول و ارتفاع مسير افت فشار مي يابد، به عهده دارند و به انتقال نفت خام از ميدان ها تا پالايشگاه ها شتاب مي بخشند. هر ايستگاه انتقال نفت شامل ژنراتورهاي توليد برق و توربين هايي است که وظيفه پمپ نفت را انجام مي دهند و کارکرد درست آنها به دليل اهميت انتقال پيوسته نفت خام و خوراک رساني مرتب به پالايشگاه ها ضروري است؛ به طوري که در صورت بروز حوادث يا نياز به تعمير بخشي از خطوط لوله، بايد عمليات تعمير و تعويض به سرعت انجام شود و دقايق و ساعت ها اهميت ويژه اي در کار کارکنان اين مراکز دارد. يکي ازمديران شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه اصفهان، درباره ويژگي هاي خط لوله مارون- اصفهان مي گويد: اين خط لوله با ظرفيت انتقال ۵۵۰ هزار بشکه نفت خام در روز طراحي شده است و علاوه بر تامين خوراک پالايشگاه اصفهان و تهران، گاهي بخشي از خوراک پالايشگاه تبريز را هم تامين مي کند.